18.7 C
Belgrade
18.7 C
Belgrade
11, avgust, 2022

Vraćanje duga precima

Njegova Svetost Patrijarh srpski g. Porfirije prisustvovao je 27. jula 2022. godine u Memorijalnom kompleksu Staro sajmište početku izvođenja radova na rekonstrukciji Centralne kule tog nacističkog logora u kojem je tokom Drugog svetskog rata stradalo oko 10.000 Srba, više od 6.500 Jevreja i više stotina Roma.

-Sećanje na žrtve stradanja utkano je u našu istoriju, u bit našeg postojanja i sećanja, a naša je obaveza da svako stratište dostojanstveno obeležimo i da ne zaboravimo ogromnu cenu koja je toliko puta plaćena za slobodu naše zemlje. Velika je čast biti predsednik Srbije koja je počela da se seća i da pamti. Vraćajući dug prema precima, mi opominjemo svoje potomke na ono što nikada ne smeju dozvoliti da im se dogodi. Izvinite što gotovo 80 godina nismo vodili računa o našoj prošlosti, ali ni o našoj budućnosti, poručio je predsednik Republike Srbije g. Aleksandar Vučić i naglasio:

-Logor Staro sajmište je zatvoren krajem jula 1944. godine. Od kraja Drugog svetskog rata, od trenutku kada je NDH de fakto prestala da postoji na ovim prostorima, sve do danas istina o ovom logoru je bila sahranjena. Danas na 78. godišnjicu ukidanja logora mi ga konačno, neko bi rekao figurativno, a ja bih rekao i stvarno – oslobađamo. Počinjemo da obnavljamo sećanje na logor tako što počinjemo da rekonstruišemo Centralnu kulu. Obnova Centralne kule je simbol rešenosti i da obnovima sopstveno kolektivno sećanje. Na ovom mestu ljudi su zverski prebijani, vešani i streljani, umlirali su od gladi i bolesti i u dušegupkama odvođeni u smrt, a mnogi su odavde deportovani u druge logore smrti na prinudni rad od kojeg je većina i stradala. Velika je čast biti predsednik Srbije koja je počela da se seća i da pamti. Danas na 78. godina od ukidanja logora, mi ga oslobađamo. Počinioci zla na ovom mestu imaju razloga da kriju istinu. Na ovom mestu su ljudi ubijani, vođeni u logore za rad, kao i logore smrti. Tim žrtvama je posvećeno Staro sajmište. Živeo život, živela sloboda!

Skupu na prostoru gde su nekada bili nacistički logori Jevrejski logor Zemun i Prihvatni logor Zemun prisustvovali su i reis-ul-ulema Islamske zajednice Sead Nasufović, nadbiskup beogradski Stanislav Hočevar, predsednik Saveza jevrejskih opština Srbije Aleksandar Albahari, šef Delegacije EU u Srbiji Emanuel Žiofre, ambasador Rusije u Srbiji Aleksandar Bocan-Harčenko, predstavnici diplomatskog kora, ministri Branko Ružić, Nikola Selaković i Darija Kisić Tepavčević, gradonačelnik Beograda Aleksandar Šapić, v. d. direktora Memorijalnog centra Staro sajmište Krinka Vidaković Petrov, potomci logoraša, članovi oslobodilačkih udruženja i građani.

Memorijalni centar Staro sajmište zajednički je projekat Ministarstva za kulturu i informisanje i Grada Beograda, uz svestranu podršku Srpske Pravoslavne Crkve0, a osnovan je kao ustanova posvećena kulturi sećanja na žrtve i istorijske događaje koji su se desili na prostoru Starog sajmišta. U zakonu, koji je omogućio osnivanje Memorijalnog centra donet je u februaru 2020. godine, navodi se da će Centar prikupljati, sređivati, čuvati, održavati, istraživati, izlagati i prezentovati arhivske, muzejske i filmske predmete i dokumenta. Zakonom su predviđene dve muzejske celine, od kojih će jedna biti posvećena prvoj fazi logora – Jevrejskom logoru Zemun, a druga Prihvatnom logoru Zemun, u kojem su većinu logoraša činili Srbi. Jedna celina, prema planu, biće u Spasićevom, a druga u Italijanskom paviljonu. Radovi na Memorijalnom centru započinju sa Centralnom kulom, a u njoj će, kako je planirano, biti kancelarije Memorijalnog centra, prostor za izložbe i za edukacione namene. Memorijalni centar imaće i svoj sajt na kojem će biti dostupne informacije o logoru. Ono što je veoma značajno jeste da zakon predviđa da u sastav Memorijalnog centra uđe i Jevrejski prolazni logor Beograd – Topovske šupe, koji se nalazio u blizini današnje Autokomande, odnosno udaljen nekoliko kilometara od Starog sajmišta.

Jevrejski logor Zemun nalazio se nekoliko kilometara od centra Zemuna, na teritoriji koja je u Drugom svetskom ratu ušla u sastav Nezavisne Države Hrvatske, koja je na zahtev Nemaca tu teritoriju ustupila radi uspostavljanje logora. U početku je logor bio samo za srpske Jevreje i to prvenstveno žene, decu i starce, a svakodnevno, od 8. decembra 1941. do početka maja 1942. godine, jevrejska deca, žene i starci ubijani su na putu od logora do pripremljenih masovnih raka u selu Jajinci. Za samo pet meseci u logoru je stradalo više od 6.000 Jevreja, a u maju 1942. godine, kada je dovršeno uništavanje Jevreja i Srbija proglašena očišćenom od Jevreja, u logor su dovođeni komunisti, partizani, četnici, kao i civili i to sve do jula 1944. godine. Kroz Prihvatni logor Zemun prošlo je oko 32.000 ljudi, a ubijeno oko 11.000.

U savezničkom bombardovanju 1944. godine oštećeni su i porušeni mnogi logorski paviljoni, nakon čega je logor rasformiran. I od tada je prepušten krajnjem nemaru i zubu vremena. Kula je jedno vreme služila i kao televizijski studio odakle je emitovan program Radio-televizije Beograd, zatim kao umetnička galerija, ostava i na kraju kao popilarni beogradski kafić. Većina Nemaca odgovornih za rad logora uhapšena je i izvedena pred sud, od kojih je nekoliko izručeno Jugoslaviji i pogubljeno, dok su komandant logora Herbert Andorfer i njegov zamenik Edgar Enge uhapšeni tokom šezdesetih godina 20. veka nakon mnogo godina skrivanja. Andorferu i Engeu su u Zapadnoj Nemačkoj i Austriji izrečene kratke kazne, s tim što Enge nikada nije odslužio kaznu zbog poznih godina i lošeg zdravlja.

Pratite nas putem iOS i Android aplikacije

POVEZANE VESTI

YU Grupa obeležiće 50 godina postojanja 10. septembra koncertom na Tašmajdanu

Povodom proslave jubileja YU grupe, 50 godina duge karijere, koja je zakazana za 10. septembar na stadionu Tašmajdan, nastupiće 12 izvođača, najavili su organizatori. Među...

Abazović: Steže se obruč oko kriminalnih struktura bliskih DPS-u

Crnogorski premijer Dritan Abazović pozivao je Specijalno državno tužilaštvo da ispita sve, kako je ocenio, nebulozne optužbe koje se dovode u vezu sa njegovim...

Donald Tramp se pozvao na Peti amandman, odbio da odgovara

Bivši predsednik SAD Donald Tramp pozvao se danas na Peti amandman Ustava i odbio da odgovara na pitanja tokom svedočenja u građanskoj istrazi u...

Pratite nas putem iOS i Android aplikacije

0 Komentara
Inline Feedbacks
Vidi sve komentare